Logo

Stwierdzenie nabycia spadku

Jak przeprowadzić sprawę o stwierdzenie nabycia spadku ?

  

I Gdzie skierować sprawę ?

 

1.      O stwierdzeniu nabycia spadku orzeka sąd na wniosek:

- spadkobiercy

- innej osoby zainteresowanej ustaleniem praw do spadku np. wierzyciel spadkodawcy, uprawnieni do zachowku, zapisobiorcy lub wierzyciel spadkobiercy

Postępowanie spadkowe toczy się przed sądem spadku tzn. właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy bądź dla miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy.

2.      Od października 2008 roku możliwe jest również notarialne poświadczenie dziedziczenia. Dotyczyć może wyłącznie tych spadków, które otwarte zostały od 1 lipca 1984 r. (otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy). Między spadkobiercami nie może być sporu, co do samych praw do spadku ani wysokości udziałów w nim. Na sporządzenie aktu poświadczenie dziedziczenia muszą się stawić wszyscy spadkobiercy testamentowi i ustawowi

 

II Jakie są dokumenty niezbędne do załatwienia sprawy ?

 

Do wniosku dołącza się odpisy skrócone aktów stanu cywilnego ( odpisy skrócone aktów maleństwa bądź aktów urodzenia) oraz testament, jeżeli spadkodawca go pozostawił.

Bezwzględnie należy złożyć skrócony odpis aktu zgonu, aby w ten sposób udokumentować fakt, że spadkodawca już nie żyje.

 Dołącza się również akty urodzenia dzieci, które są spadkobiercami. W przypadku gdyby córka zmieniła nazwisko wychodząc za mąż, konieczny jest odpis skrócony aktu małżeństwa.

W odniesieniu do małżonka spadkodawcy zgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu Najwyższego konieczne jest przedłożenie aktu małżeństwa, gdyż zapis w akcie zgonu spadkodawcy potwierdzający istnienie związku małżeńskiego w opinii Sądów jest niewystarczający.

 Do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku dołącza się też odpisy wniosku oraz załączników. Oryginał wniosku z załącznikami zatrzymuje sąd, natomiast pozostałe komplety dokumentów zawierające odpis wniosku i odpisy załączników przekazywane są każdemu uczestnikowi postępowania.

Jeżeli spadkodawca pozostawił testament, to należy złożyć go w sądzie, a sąd dokona wówczas jego otwarcia i ogłoszenia.

 

III  Jak udowodnić przed sądem krąg spadkobierców?

 Najprostszym sposobem jest złożenie przed Sądem spadku zapewnienia przez zgłaszającego się spadkobiercę, które stanowić będzie dowód w sprawie na to, że nie ma innych spadkobierców poza wymienionymi we wniosku.

 Takie zapewnienie może złożyć wnioskodawca albo uczestnik postępowania. Oświadczenie dotyczy wszystkiego, co jest tej osobie wiadome o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia bądź dziedziczyłyby razem z nim. W zapewnieniu należy wyjaśnić, czy spadkodawca pozostawił lub niepozostawił małżonka oraz dzieci lub ich potomków. Gdyby nie pozostawił zstępnych, wówczas zapewnienie powinno wyjaśniać, czy pozostało przy życiu rodzeństwo albo dzieci rodzeństwa oraz rodzice spadkodawcy. Podaje się też imiona, nazwiska, daty urodzenia oraz adresy tych osób, jeżeli te dane składający zapewnienie zna. Musi też dokładnie określić stopień pokrewieństwa oraz wskazać, kto ze spadkobierców pozostałych po śmierci spadkodawcy już zmarł. Należy też wyjaśnić, czy zmarł bezpotomnie, czy pozostawił spadkobierców.

 

W zapewnieniu należy też złożyć oświadczenie co do testamentu spadkodawcy: czy został sporządzony, gdzie się znajduje i czy nie był zmieniany lub odwoływany.

 

IV  Jaki jest czas na przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku?

 

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może być złożony w każdym czasie po otwarciu spadku. W przypadku złożenia wniosku przed upływem 6 miesięcy od otwarcia spadku, konieczne jest złożenie przez wszystkich spadkobierców oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Takie oświadczenie można złożyć przed sądem spadku albo u notariusza. Złożone oświadczenia u notariusza należy przedłożyć w sądzie spadku.

Natomiast po upływie sześciu miesięcy można wnosić do sądu o stwierdzenie nabycia spadku bez potrzeby składania takich oświadczeń. 

Roszczenia o stwierdzenie nabycia spadku nie przedawnia się ( zatem możliwe jest np. przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po pradziadku który zmarł 100 lat temu )  Nie jest to roszczenie o charakterze materialnoprawnym i dlatego nie mają do niego zastosowania przepisy o przedawnieniu roszczeń. Dlatego wniosek w tej sprawie może zostać złożony w każdym czasie. Prawo do złożenia wniosku w nie wygasa wskutek upływu czasu , jednakże takie postępowania są zdecydowanie utrudnione z uwagi na fakt, iż występuje zazwyczaj bardzo szeroki krąg spadkobierców ( w stosunku do których w wielu przypadkach konieczne będzie przeprowadzenie postępowania spadkowego ).

 

V  Jakie są koszty postępowania ?

 

1. Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 50 zł bez względu na wartość spadku. Należy również uwzględnić koszty uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego ( aktów urodzenia i aktów małżeństwa ) który wynosi 22 złote za każdy akt.

2. W przypadku notarialnego poświadczenia dziedziczenia wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia wynosi 50 zł bez względu na wartość spadku plus 100 zł za sporządzenie protokołu poprzedzającego wydanie aktu poświadczenia. Dodatkowo notariusz może pobrać 50 zł za otwarcie i ogłoszenie testamentu (do wszystkich podanych opłat trzeba dodać 22 proc. VAT). Również w tym postępowaniu konieczne będą odpisy aktów stanu cywilnego.